Verhuis je voor langere tijd naar het buitenland, dan hoort daar een stap bij die veel mensen onderschatten: het uitschrijven bij de gemeente. Het voelt als een vinkje op een vertreklijstje, iets tussen het opzeggen van je abonnementen en het inpakken van je laatste doos. In werkelijkheid is het de trigger die een hele reeks andere zaken in beweging zet, van je zorgverzekering tot je stemrecht.
De meeste mensen merken dat pas achteraf. Er valt een toeslag weg zonder duidelijke reden, er komt een onverwachte brief van de zorgverzekeraar, of DigiD werkt ineens anders dan je gewend was. Wij schrijven je niet uit en we regelen die gevolgen ook niet voor je. Wel zetten we hier precies neer wanneer het moet, hoe het in zijn werk gaat, en wat je daarna allemaal moet uitzoeken.
Wanneer moet je je uitschrijven?
Verwacht je binnen een periode van twaalf maanden minstens acht maanden buiten Nederland te wonen, dan ben je verplicht je uit te schrijven bij de gemeente waar je nu staat ingeschreven. Dat geldt voor emigratie binnen Europa net zo goed als voor verder weg: de grens ligt bij de duur van je verblijf, niet bij de afstand tot Nederland. Weet je nog niet precies hoe lang je wegblijft, bijvoorbeeld omdat je met een tijdelijk contract begint, bel dan gewoon met je gemeente. Zij bepalen de knoop, niet je eigen inschatting vooraf.
Hoe het uitschrijven in zijn werk gaat
- 1
Meld je vertrek digitaal
Bij de meeste gemeenten geef je je vertrek online door, via een formulier op hun website of via MijnOverheid. Je vult in per welke datum je vertrekt en naar welk land je gaat.
- 2
Geef een adres in het buitenland door, als je dat al hebt
Heb je nog geen vast adres, dan kun je meestal volstaan met het land van bestemming. Zodra je een adres hebt, geef je dat later alsnog door.
- 3
Je komt in de Registratie Niet-Ingezetenen
Na uitschrijving verdwijn je niet uit de Nederlandse systemen. Je komt terecht in de RNI, het register voor Nederlanders die niet meer in Nederland wonen. Daardoor blijf je vindbaar voor onder andere de Belastingdienst.
- 4
Bewaar de bevestiging
De uitschrijving gaat in op de datum die je hebt doorgegeven. Bewaar de bevestiging goed: instanties in je nieuwe land vragen er soms naar als bewijs dat je niet meer in Nederland woont.
Je zorgverzekering eindigt op je uitschrijfdatum
Je basisverzekering eindigt vanzelf op de dag dat je uitschrijving ingaat: het recht erop is gekoppeld aan het wonen in Nederland, dus opzeggen hoeft niet. Meld je vertrek wel zelf bij je verzekeraar en controleer daarna dat de polis echt is stopgezet, want een administratie die achterloopt kan premie blijven afschrijven. Wat er in je nieuwe land voor in de plaats komt, staat uitgewerkt in onze gids over zorgverzekering bij emigratie.
DigiD blijft van jou, maar inloggen kan veranderen
Je DigiD blijft na uitschrijving gewoon bestaan en werken, maar de manier waarop je inlogt kan veranderen. De sms-controle hangt aan je telefoonnummer, en je Nederlandse simkaart zeg je vaak juist op als je vertrekt. Zet daarom vóór je vertrek de DigiD-app op je telefoon en het liefst ook op een tweede apparaat, en test dat het werkt: je hebt DigiD nodig voor van alles, van de Belastingdienst tot je pensioenfonds, en het is vervelend uitzoeken als je er al niet meer bij kunt.
Toeslagen stoppen zodra je niet meer ingeschreven staat
Toeslagen zijn gekoppeld aan het wonen in Nederland. Zodra je uitschrijft, vervalt het recht erop, ook als je de aanvraag zelf niet stopzet. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat je later moet terugbetalen wat je na je vertrek nog hebt ontvangen. Zet daarom actief stop wat er nog loopt, het liefst rond dezelfde week als je uitschrijving.
- Huurtoeslag
- Zorgtoeslag
- Kindgebonden budget
- Kinderopvangtoeslag
Je BSN verdwijnt niet
Je burgerservicenummer blijft van jou, ook na je uitschrijving. Je hebt het nog nodig zodra je iets met Nederland regelt: belastingaangifte, een vraag aan je pensioenfonds, een nieuwe DigiD-aanvraag. Het is geen bewijs dat je in Nederland woont, het is een persoonlijk nummer dat blijft bestaan zolang jij bestaat.
Stemrecht: je moet het zelf regelen
Als Nederlander in het buitenland verlies je niet automatisch je stemrecht voor de Tweede Kamer, maar je moet je er wel apart voor registreren. Zonder registratie krijg je geen stempas thuisgestuurd, ook al sta je nog gewoon op je paspoort als Nederlander. Doe dit ruim voor een verkiezing: de aanmeldtermijnen liggen eerder dan de meeste mensen denken.
Je post komt niet vanzelf mee
Je post wordt niet automatisch doorgestuurd naar het buitenland. Regel een doorzendservice als je nog belangrijke post verwacht, en geef je nieuwe adres actief door aan de instanties waar dat toe doet: de Belastingdienst, je bank, je pensioenfonds. Wie dat overslaat, mist op een dag een brief die er echt toe doet, zoals een naheffing of een oproep.
De meest gemaakte fout is de volgorde: eerst uitschrijven, dan pas uitzoeken wat daaraan vastzat. Draai dat om. Zet je zorgverzekering, je toeslagen en je post op orde voordat je adres bij de gemeente verdwijnt, dan loop je niet achter de feiten aan zodra het al geregeld is.
Twijfel je of dit in jouw situatie ook zo werkt, leg het dan een keer voor in een gratis adviesgesprek.